Apartman ve site yaşamında asansörler en çok kullanılan ortak alanlardan biridir. Ancak asansörler aynı zamanda düzenli bakım gerektiren ve zaman zaman ciddi maliyetler doğurabilen teknik sistemlerdir. Bu nedenle sıkça şu soru gündeme gelir: Asansör giderlerini kiracı mı öder, ev sahibi mi?
Bu sorunun cevabı giderin niteliğine bağlıdır. Çünkü bazı giderler günlük kullanım kapsamında değerlendirilirken bazıları ise binanın demirbaşı sayılan büyük yatırımlar olarak kabul edilir.
Genel kural: Kullanımdan doğan küçük bakım giderleri kiracıya, binanın değerini artıran büyük onarım ve yenilemeler ise kat malikine ait kabul edilir.
1) Asansör aylık bakım giderleri
Asansörlerin her ay düzenli olarak bakım yapılması gerekir. Bu bakım kapsamında genellikle şu işlemler yapılır:
- Sistem kontrolü
- Yağlama işlemleri
- Güvenlik sistemlerinin kontrolü
- Küçük ayarlamalar
Bu tür giderler olağan işletme gideri sayıldığı için genellikle aidat kapsamında değerlendirilir ve kiracı tarafından ödenir.
2) Küçük arızalar ve parça değişimleri
Asansör kullanım sırasında zaman zaman küçük arızalar meydana gelebilir. Örneğin:
- Kapı sensörü değişimi
- Buton değişimi
- Lamba veya küçük elektronik parçalar
Bu tür küçük onarımlar da çoğu zaman işletme gideri kapsamında değerlendirilir ve aidata dahil edilir.
3) Büyük parça değişimleri
Bazı durumlarda asansörün önemli parçalarının değiştirilmesi gerekebilir. Örneğin:
- Halat değişimi
- Motor değişimi
- Kontrol paneli değişimi
- Kabin yenilemesi
Bu tür giderler genellikle büyük onarım veya demirbaş yatırımı olarak kabul edilir. Bu nedenle çoğu uygulamada bu giderlerin kat maliklerine ait olduğu kabul edilir.
4) Modernizasyon ve büyük yenilemeler
Eski asansörlerin güvenlik standartlarına uygun hale getirilmesi için modernizasyon çalışmaları yapılabilir. Bu çalışmalar bazen oldukça yüksek maliyetli olabilir.
Modernizasyon çalışmaları binanın değerini artıran bir yatırım olarak değerlendirildiği için genellikle malikler tarafından karşılanır ve kiracılardan talep edilmez.
Pratikte sık yapılan hata: Bazı apartmanlarda büyük parça değişimleri aidat gideri gibi kiracılara yansıtılmaya çalışılabilir. Bu durum çoğu zaman kiracı ve ev sahibi arasında tartışma yaratır.
5) Yönetim planı farklı düzenleme yapabilir mi?
Bazı apartmanların yönetim planlarında giderlerin paylaşımı farklı şekilde düzenlenmiş olabilir. Bu nedenle kesin değerlendirme yapılırken yönetim planına da bakılması gerekir.
Sonuç
Genel uygulamada asansörün düzenli bakım giderleri ve küçük arıza masrafları aidat kapsamında değerlendirilir ve kiracı tarafından ödenir. Buna karşılık motor, halat, panel gibi büyük parçaların değişimi veya modernizasyon çalışmaları çoğu zaman kat maliklerine ait kabul edilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Somut olayın özelliklerine ve yönetim planına göre farklı değerlendirmeler yapılabilir.