Gecikme Cezası Uygulamanın Sebebi Nedir?
Apartman ve site yönetimlerinde en çok tartışılan konulardan biri aidat gecikmelerine uygulanan tutarlardır. Çoğu zaman bu uygulama "faiz alınıyor" şeklinde yorumlanır. Oysa hukuki ve mantıksal açıdan bu değerlendirme doğru değildir. Apartman yönetiminin amacı gelir elde etmek değil, ortak yaşam düzenini sürdürülebilir kılmaktır.
Gecikme Cezası Nedir?
634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu’na göre kat malikleri, ortak gider ve avans paylarını zamanında ödemekle yükümlüdür. Kanunda, süresinde ödenmeyen aidatlar için gecikme tazminatı uygulanabileceği açıkça düzenlenmiştir. Buradaki kavram önemlidir: Bu bir kredi faizi değil, bir gecikme tazminatı yani cezadır.
Neden Bu Uygulama Faiz Değildir?
Faiz, bir kişi veya kurumun başkasına finansman sağlaması durumunda söz konusu olur. Oysa apartman yönetimi bir banka ya da finans kuruluşu değildir. Ticari kar amacı güden bir şirket de değildir. Kat maliklerine kredi verme ya da sermaye kullandırma gibi bir görevi yoktur.
Apartman yönetimi yalnızca toplanan aidatlarla ortak giderleri karşılayan, gelir-gider dengesini sağlayan ve kat malikleri adına hareket eden bir organizasyondur. Eğer aidatlar zamanında toplanmazsa asansör bakımı ödenemez, temizlik personeli maaşı aksar, elektrik ve su faturaları gecikir, güvenlik hizmeti durabilir. Yönetimin finansman sağlama lüksü yoktur; para yoksa hizmet durur.
Gecikme Cezasının Asıl Amacı Nedir?
Gecikme cezasının temel amacı gelir elde etmek değil, sistemi korumaktır. Zamanında ödeme yapan kat maliklerinin hakkını korur, ödeme disiplinini sağlar ve ortak hizmetlerin kesintisiz devamını güvence altına alır. Aksi halde düzenli ödeyenler, ödemeyenlerin yükünü taşımak zorunda kalır.
Faiz ile Ceza Arasındaki Temel Fark
Faiz, para kullandırma karşılığı alınır ve çoğu zaman kar amacı içerebilir. Gecikme cezası ise zamanında ödenmeyen ortak giderlere karşı uygulanır ve kar amacı taşımaz. Banka mantığına değil, ortak yaşam disiplini mantığına dayanır.
Sonuç
Gecikme cezası bir gelir modeli değildir. Yönetimi zenginleştirme aracı değildir. Ticari kazanç amacı taşımaz. Bu uygulama, apartman düzeninin sürdürülebilmesi için gerekli bir disiplindir. Herkes yükümlülüğünü zamanında yerine getirirse gecikme cezası da gündeme gelmez ve ortak yaşam sağlıklı şekilde devam eder.