Kiracı Nedir?
Kiracı, bir bağımsız bölümü (örneğin daire veya işyeri) malikinden kira sözleşmesi ile belirli bir bedel karşılığında kullanma hakkı elde eden kişidir. Kiracı mülkiyet hakkına sahip değildir; ancak sözleşme süresi boyunca bağımsız bölümün yasal kullanıcısıdır. Bu nedenle apartman ve site yaşamında hem haklara hem de önemli sorumluluklara sahiptir.
Kiracının Hakları
1. Bağımsız Bölümü Kullanma Hakkı: Kiracı, kira sözleşmesi süresince daireyi sözleşmeye uygun şekilde kullanabilir.
2. Ortak Alanlardan Yararlanma Hakkı: Asansör, merdiven, bahçe, otopark (tahsisli ise), havuz gibi ortak alanlardan yönetim planına ve alınan kararlara uygun şekilde yararlanabilir.
3. Toplantıya Katılma: Kiracı kat maliki değildir; ancak kendisiyle ilgili bir konu görüşülüyorsa veya malik tarafından yazılı olarak yetkilendirilmişse toplantıya katılabilir ve görüş bildirebilir.
Kiracının Sorumlulukları
1. Aidat ve İşletme Giderleri: Kiracı, kullanım kaynaklı işletme giderlerinden sorumludur. Ancak hukuken asıl borçlu kat malikidir. Kiracı ödeme yapmazsa yönetim doğrudan kat malikine başvurabilir.
2. Yönetim Planına ve Kurallara Uyma: Gürültü yapmamak, ortak alanlara zarar vermemek ve apartman düzenine uygun davranmak kiracının yükümlülüğüdür.
3. Özenli Kullanım: Bağımsız bölümün projeye aykırı şekilde değiştirilmesi veya hor kullanılması sorumluluk doğurur.
Kat Malikleri Kurulu’ndaki Yeri
Kiracı kat maliki değildir. Bu nedenle oy kullanma, seçme ve seçilme hakkı yoktur. Karar yetkisi yalnızca kat maliklerine aittir. Ancak malik tarafından vekâlet verilmişse malik adına hareket edebilir.
Sorumluluklar Yerine Getirilmezse Ne Olur?
Aidat Ödenmezse: Yönetim önce kiracıdan talepte bulunabilir; ödeme yapılmazsa kat malikine başvurur ve gerekirse icra takibi başlatabilir. Malik ödediği tutarı kiracısına rücu edebilir.
Kurallara Uyulmaması: Yazılı uyarı yapılabilir, malik bilgilendirilir. Süreklilik halinde malik kira sözleşmesini feshedebilir. Aşırı ve çekilmez davranışlarda dava yoluna gidilebilir.
Yönetici Açısından Öneriler
- Kiracı bilgileri kayıt altına alınmalıdır.
- Kiracı–malik ayrımı muhasebe kayıtlarında net tutulmalıdır.
- Tüm bildirimler mümkünse yazılı yapılmalıdır.
- Taşınma durumunda borç kontrolü yapılmalıdır.
Kiracı, apartman düzeninin aktif bir parçasıdır; ancak karar mekanizmasının değil kullanım mekanizmasının tarafıdır. Haklarını kullanırken sorumluluklarını da yerine getirmesi gerekir.